Xóa bỏ độc quyền sách giáo khoa: Đột phá cho cải cách giáo dục - Viện giáo dục và đào tạo IEDV - OpenWeb FrameWork
Xóa bỏ độc quyền sách giáo khoa: Đột phá cho cải cách giáo dục 1/10/2013 4:06:09 PM Tại một hội nghị chuyên ngành mới đây, Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển - Bộ GDĐT - đã đưa ra thông điệp: Hiện nay môn tiếng Anh đã có một chương trình và nhiều sách giáo khoa (SGK).
Xóa bỏ độc quyền sách giáo khoa: Đột phá cho cải cách giáo dục
PGS-TS Bùi Mạnh Hùng (khoa Ngữ văn- Đại học Sư phạm TP.Hồ Chí Minh, hiện giảng dạy đại học tại Hàn Quốc): Thực hiện một chính sách mở đối với sách giáo khoa chính là góp phần dân chủ hóa nền giáo dục. (Ảnh: Giang Huy)
Hướng sắp tới là làm sao có chương trình chung, nhưng sẽ có nhiều bộ SGK khác nhau. Bộ sẽ kiểm tra, đánh giá phê duyệt các bộ sách trước khi được đưa vào sử dụng. Ý kiến này một lần nữa  “hâm nóng” dư luận: “Nên hay không  nên độc quyền SGK?”…

Bài 1: Cạnh tranh để nền giáo dục lành mạnh

Việc đổi mới sách giáo khoa (SGK) là yêu cầu cấp bách. Tuy nhiên, cách làm như thế nào cho hợp lý và hiệu quả lại là cả bài toán khó.

Lý lẽ của quan điểm cần đổi mới ngay!

GS Phạm Minh Hạc “sốt ruột”, với quan điểm: Theo lộ trình, từ nay đến năm 2015 chúng ta mới làm lại sách  là quá lâu. Kinh nghiệm của các nhà giáo nói với tôi, với sách khoa học tự nhiên như toán, lý, hóa, sinh, tin học có thể theo chương trình SGK của các nước tiên tiến nhất  như Mỹ, Pháp, Anh, Đức... Trên cơ sở chương trình, SGK của nước bạn, chúng ta chỉ việc dựa vào đó mà biên soạn lại phù hợp với Việt Nam. Bởi, chân lý khoa học trên thế giới chỉ có một, khi thế giới đã sử dụng thì ta không việc gì phải mày mò chứng minh, nghĩ ra viết lại từ đầu. Với cách này, chỉ trong 6 tháng đến 1 năm là ta đã có thể làm xong sách. 

GS Nguyễn Lân Dũng đã “dẫn chứng về một chuyên ngành mà ông am hiểu”. GS cho rằng: Cần sớm thay đổi chương trình sinh học ở bậc phổ thông để không chênh lệch nhiều với các nước trên thế giới. Chuyện này cần thảo luận và cân nhắc kỹ lưỡng. Còn việc in SGK lại là chuyện của từng nhóm tác giả và từng NXB. Bộ sách nào không theo sát chương trình thì không được in, nhưng trình bày có thể rất khác nhau (như nhiều nước khác). Lựa chọn bộ sách nào để dạy, để học là tùy thầy cô giáo và học sinh. Chỉ có cạnh tranh như vậy mới mong có được những bộ SGK tốt. Đây là một sự cạnh tranh rất khoa học, rất lành mạnh. 

Ngày càng nhiều phụ huynh chọn mua SGK tại các hiệu sách uy tín.

Đổi mới: Cần nhưng phải lường “hệ lụy”!

Thầy Võ Anh Dũng - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong - TPHCM (từng là thành viên được mời tham gia ý kiến trong việc soạn thảo SGK) - cho rằng: Nếu đổi mới, trước hết ở giai đoạn viết sách, ta cần đa dạng đối tượng tham gia. Cụ thể, GV giỏi, nhiều kinh nghiệm là một đối tượng mà các nhà “cầm trịch” trong việc soạn thảo SGK cần hướng tới; bởi đây chính là đội ngũ “cảm nhận” một cách sâu sắc nhất những ưu, khuyết của một giáo trình giảng dạy... 

Vị hiệu trưởng này cho biết thêm: Cùng với việc biên soạn thì khâu thẩm định rất quan trọng. Điều này đặc biệt quan trọng nếu đa dạng hóa nhiều “nguồn”. Để công tác thẩm định đạt hiệu quả, khâu thẩm định phải thực hiện cả trên “giấy” (hay còn gọi là trên bàn) và tiếp theo là khâu thẩm định thực tiễn giảng dạy theo SGK này. Theo tôi biết, thẩm định cho một chương trình SGK một môn học sẽ vào khoảng 3 tháng. Với thực tế này, lãnh đạo ngành phải rất chú ý. Bởi khi đa dạng “nguồn viết” sách thì đội ngũ thẩm định sách cũng phải “tỉ lệ thuận” để làm việc không chỉ hiệu quả, mà còn chính xác. Và nữa, những phương tiện, thiết bị giảng dạy kèm theo sự đổi mới chương trình SGK sẽ do ai làm và cơ quan nào thẩm định?

GS Văn Như Cương - người từng tham gia viết một bộ SGK môn toán - nêu những lo lắng rất cụ thể: Vấn đề đặt ra với người/nhóm người có khả năng viết sách là những người này phải bỏ thời gian, kinh phí để viết. Do đó, liệu họ có sẵn sàng làm nếu như không biết chắc chắn sách có được dùng? Rồi sau khi sách được duyệt, các nhóm viết cũng như NXB được chọn in bộ sách nào sẽ phải vận động để bán. Như vậy sẽ nảy sinh “móc ngoặc” giữa NXB và các sở GDĐT hoặc trường. Và nếu tiếp tục duy trì cách thi như hiện nay thì việc có nhiều bộ sách khiến các kỳ thi sẽ rối, vì dù có dựa trên một khung chương trình thì các bộ sách vẫn sẽ có sự chênh lệch nhau...

PGS-TS Bùi Mạnh Hùng (khoa Ngữ văn ĐHSP TPHCM, hiện giảng dạy đại học tại Hàn Quốc): Thực hiện một chính sách mở đối với SGK chính là góp phần dân chủ hóa nền giáo dục. Cần có chính sách cho phép biên soạn nhiều bộ SGK trên cơ sở một chương trình (CT) quốc gia. CT quốc gia mới là cơ sở chuyên môn và pháp lý quan trọng, còn SGK chỉ nên đóng vai trò là tài liệu hỗ trợ cho hoạt động dạy và học. 

Các nhóm tác giả và NXB- trong đó có NXB Giáo dục, có thể tổ chức biên soạn nhiều bộ SGK khác nhau. Phải làm sao để ưu thế lớn nhất của NXB này là có nhiều kinh nghiệm và chuyên môn hơn so với các NXB khác, chứ ưu thế không phải là do chính sách của bộ chủ quản dành cho nó. Việc lựa chọn bộ SGK thích hợp cần giao cho các tổ bộ môn của mỗi trường, đến khi có điều kiện có thể giao quyền lựa chọn cho từng giáo viên. Nếu việc biên soạn SGK được phân quyền thì Nhà nước sẽ giảm một phần đáng kể kinh phí để tổ chức biên soạn SGK. 

Tác giả SGK có thể là giáo viên phổ thông hay giảng viên ĐH, đang công tác hay đã về hưu, nhưng giáo viên phổ thông phải có vai trò đáng kể trong nhận xét, góp ý, tư vấn để bảo đảm SGK phù hợp với thực tiễn phổ thông.     

L.C.CÔNG ghi 

Tag:    ,    ,
VIỆN PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ TRÍ TUỆ VIỆT (IEDV)
Trụ sở: 234 đường Mỹ Đình, p. Mỹ Đình 2, q. Nam Từ Liêm
VPGD & TTĐT tại Hà Nội: B17-21, Vinhomes Gardenia, p. Cầu Diễn, q. Nam Từ Liêm
VPGD & TTĐT tại Bình Dương: 219 Võ Thị Sáu, p. Đông Hòa, TX. Dĩ An
📞 (+84)243 200 7647; (+84)902 289 811; (+84)898 571 456
📧 viengiaoduciedv@gmail.com; cskh.vieniedv@gmail.com
🔎 http://iedv.edu.vn - http://lethilananh.vn

OWF 4.9.6 Developed by INGA Co.,Ltd.
Thống kê truy cập
Trực tuyến : 93
Truy cập trong ngày : 1936
Tổng số truy cập : 3680214